بلنک زیرکونیا (Blank Zirconia) به قطعهی خام یا نیمهساختهای از اکسید زیرکونیوم گفته میشود که برای ساخت روکشها، تاج، بریج یا سایر ترمیمهای ثابت دندان در لابراتوار دندانسازی استفاده میشود. این قطعه پس از طراحی دیجیتال (CAD) و تراش، تحت عملیات پخت، پرداخت و رنگآمیزی قرار میگیرد تا تبدیل به ترمیم نهایی شود.
در سالهای گذشته، ترمیمهای ثابت دندانی بیشتر با فلز یا ترکیب فلز–سرامیک ساخته میشدند. اما با پیشرفت چشمگیر مواد سرامیکی، سرامیکهای غیر فلزی—بهویژه زیرکونیا—بهتدریج جایگزین روشهای قدیمی شدند. دلیل این محبوبیت هم کاملاً روشن است: زیرکونیا هم مقاومت بسیار بالایی دارد، هم ظاهر زیبا و طبیعی ارائه میدهد و هم با بافتهای بدن سازگاری فوقالعادهای دارد.
نتایج منتشرشده در چند مقاله نشان میدهد که اکسید زیرکونیوم، بهخاطر هماهنگی بالا با بافت دهان و توانایی ایجاد رنگ سفید و روشن، توانسته جایگزین بسیار مناسبی برای روکشهای فلزی باشد.
اکسید زیرکونیوم (ZrO₂) که معمولاً با یتریا پایدار میشود، یکی از مقاومترین مواد مورد استفاده در دندانپزشکی است. این ماده توان تحمل فشار بالا را دارد، در برابر شکست و سایش مقاوم است و همین ویژگیها آن را برای ساخت ترمیمهای طولانیمدت ایدهآل میکند.
از نظر زیبایی هم مزیتهای قابلتوجهی دارد: رنگ و شفافیت آن بسیار شبیه دندان طبیعی است و چون فاقد فلز است، خطر بروز حساسیت یا واکنشهای آلرژیک تا حد زیادی کاهش مییابد.
برای ساخت ترمیمهای دندانی با بلنک زیرکونیا، ابتدا از دندان یا قالب، اسکن دیجیتال گرفته میشود. سپس طراحی کامپیوتری انجام میشود تا شکل و ابعاد ترمیم با دقت بسیار بالا مشخص شود. استفاده از CAD/CAM این امکان را میدهد که با حداقل تراش دندان، یک ترمیم دقیق و استاندارد ساخته شود.
پس از طراحی، بلنک زیرکونیا با دستگاههای مخصوص تراش داده میشود. قطعه تراشخورده سپس وارد کوره میشود تا مرحلهی پخت انجام شود؛ مرحلهای که باعث تکمیل استحکام و ساختار نهایی زیرکونیا میشود.
در پایان، فرایند پرداخت شامل رنگآمیزی، لعابکاری و فینیشینگ انجام میشود تا ترمیم ظاهر طبیعی، سطح صاف و براق پیدا کند و آمادهی قرار گرفتن در دهان بیمار شود.
این نوع از یک تکه زیرکونیا ساخته میشود و هیچ لایه پرسلنی روی آن قرار نمیگیرد. استحکام بالای آن باعث شده گزینهای مناسب برای دندانهای عقبی باشد؛ جایی که فشار جویدن بیشتر است.
در این نوع، خود بلوک زیرکونیا از چند لایه با میزان متفاوت ایتریا و ترنسلوسنسی تشکیل شده است. این تغییرات تدریجی باعث میشود ترمیم در ناحیه اینسایزال شفافتر و در ناحیه سرویکال مقاومتر باشد و در مجموع ظاهری طبیعی و هماهنگ با دندانهای اطراف ایجاد کند. به همین دلیل، زیرکونیای چندلایه انتخابی ایدهآل برای دندانهای جلویی و ترمیمهای زیبایی است.
این نوع زیرکونیا شفافیت بسیار بالایی دارد و برای ترمیمهای زیبایی در ناحیه جلویی عالی است. هرچند نسبت به انواع کاملاً جامد، کمی استحکام کمتری دارد.
مقاومت و دوام بالا: حتی برای دندانهای عقبی که فشار زیادی تحمل میکنند، عملکرد بسیار مطلوبی دارد.
ظاهر طبیعی: رنگ سفید، شفافیت مناسب و نبود فلز در ساختار، آن را یکی از زیباترین گزینهها برای ترمیم میکند.
سازگاری با بافت دهان: زیرکونیا بهندرت باعث حساسیت یا واکنش آلرژیک میشود و نسبت به فلزات، انتقال حرارتی بسیار کمتری دارد.
ثبات رنگ و شکل: زیرکونیا در طول زمان کمتر دچار تغییر رنگ میشود.
هزینه بالاتر: نسبت به برخی روکشها یا مواد سادهتر، قیمت بیشتری دارد.
کاهش نسبی استحکام در برخی انواع: مثلاً زیرکونیای فوقشفاف کمی ضعیفتر از نوع کاملاً جامد است.
احتمال سایش دندان مقابل: اگر طراحی یا نصب ترمیم دقیق نباشد، ممکن است باعث سایش یا مشکلات اکلوژن شود.
عدم امکان سفید کردن بعد از نصب: برخلاف دندان طبیعی، ترمیم زیرکونیا با بلیچینگ روشنتر نمیشود. بنابراین باید رنگ نهایی از ابتدا با دقت انتخاب شود.
بلنکهای زیرکونیا در موارد زیر کاربرد گسترده دارند:
روکش دندانهای آسیبدیده یا درمانشده با عصبکشی
ساخت بریجهای چند واحدی
پروتزهای ثابت روی ایمپلنت
در همه این موارد، انتخاب نوع مناسب زیرکونیا و اجرای دقیق مراحل ساخت و نصب اهمیت زیادی دارد.
پس از نصب ترمیم، رنگ، شفافیت، سطح و تناسب دقیق آن باید بررسی شود تا هماهنگی طبیعی با دندانهای کناری حفظ شود. چون رنگ زیرکونیا پس از نصب ثابت میماند، انتخاب اولیه رنگ اهمیت بالایی دارد.
مسواک زدن دو بار در روز با برس نرم
استفاده روزانه از نخ دندان یا فلاستاپ برای تمیز نگهداشتن اطراف لثه و ترمیم
پرهیز از مصرف زیاد مواد رنگزا مانند قهوه، چای و سیگار
مراجعه منظم برای چکاپ و پولیش
استفاده از گارد شبانه در صورت وجود دندانقروچه برای کاهش فشار روی ترمیم
خیر. مواد سازنده زیرکونیا غیرمتخلخل هستند و سفیدکنندهها نمیتوانند رنگ آن را تغییر دهند.
با رعایت بهداشت دهان و نصب صحیح، معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ سال یا حتی بیشتر دوام دارد.
بله. بهویژه انواع شفاف یا چندلایه که زیبایی بیشتری دارند. البته برای دندانهای عقبی معمولاً نوع مونولیتیک که مقاومتر است توصیه میشود.
زیرکونیا تکلایه کاملاً از یک ماده ساخته شده و استحکام بالایی دارد، اما شاید از نظر زیبایی به پای نوع چندلایه نرسد. نوع چندلایه با داشتن هسته و لایه سرامیکی، جلوه طبیعیتری ایجاد میکند.
تقریباً خیر. زیستسازگاری بالای این ماده احتمال حساسیت را بسیار پایین میآورد.
کیفیت مواد، نوع زیرکونیا، تکنولوژی CAD/CAM، مهارت لابراتوار و موقعیت دندان از مهمترین عوامل هستند.
تهران،خیابان ولیعصر بالاتر از خیابان شهید بهشتی پلاک 2115
© تمامی حقوق این سایت متعلق به salamatsazan-hedayat.com می باشد.
